Bij seriematige woningbouw lijkt het logisch dat elke woning dezelfde energieprestatie haalt. In de praktijk ligt dat vaak genuanceerder. Tekeningen, bouwaanvragen en uitvoering sluiten niet altijd één op één op elkaar aan. Juist daarom is de controle bij oplevering essentieel voordat een definitief energielabel kan worden afgegeven. Bij een project met 21 Horizon-woningen in Eindhoven in opdracht van Heijmans Industrieel Bouwen BV voerden EP-adviseurs Sander Walet en Nieck Eenink die controle uit. Dit is de eerste BENG-afmelding onder onze Vibes-vlag. Het doel: vaststellen of wat in de BENG-berekening en bouwaanvraag is vastgelegd, ook daadwerkelijk zo is gebouwd — en of het voorlopige energielabel stand houdt.
Van bouwaanvraag naar definitief energielabel
De eerste BENG-berekening ontstaat al vroeg in het proces: bij de aanvraag van de omgevingsvergunning. Op dat moment wordt een voorlopige energieprestatie berekend, op basis van ontwerpgegevens en aannames. “Het helpt enorm als je bij die eerste berekening al rekening houdt met hoe iets daadwerkelijk gebouwd gaat worden,” zegt EP-adviseur Sander. Samen met Nieck is hij binnen Vibes gespecialiseerd in BENG-berekeningen en EP-advies.
Na de vergunningaanvraag heeft een woning een voorlopig energielabel. Pas bij oplevering volgt de controle: klopt wat bedacht is ook met wat daadwerkelijk gebouwd is? Op basis van die controle wordt het definitieve energielabel afgegeven.
Controle in Eindhoven
Voor het project met Horizon-woningen reisden Sander en Nieck naar Eindhoven. Daar realiseerde Heijmans een project met 21 Horizon-woningen. Veertien woningen werden gecontroleerd; deze waren representatief voor de overige zeven. “Je vergelijkt wat er gebouwd is met de bouwaanvraag,” legt Sander uit. “Daar kunnen afwijkingen uitkomen — zowel positief als negatief.” In dit project bleef het energielabel voor alle woningen uiteindelijk A+++ en A++++.
Het ging om huurwoningen, waar meestal weinig variatie in zit op het gebied van energieprestaties ten opzichte van de bouwaanvraag. Bij koopwoningen komt vaker verschil voor, bijvoorbeeld door kopersopties zoals een uitbouw of dakkapel. Zulke wijzigingen kunnen direct invloed hebben op de energieprestatie.
Bewijs verzamelen op de bouwplaats
De controle bij oplevering draait vooral om het zorgvuldig vastleggen van bewijslast. Tijdens de opname controleren de EP-adviseurs onder meer steekproefsgewijs de maatvoering en de afmetingen van kozijnen. Ook wordt het type glas vastgelegd met foto’s en worden installaties en technische ruimtes gecontroleerd. Daarnaast kijken zij naar de oriëntatie van de woningen en naar de gebruikte materialen en isolatie. Op die manier ontstaat een compleet dossier dat laat zien dat de uitvoering overeenkomt met wat in de berekeningen en bouwaanvraag is vastgelegd. Het doel is dat een andere EP-adviseur — zonder de woning te bezoeken — op basis van de documentatie tot dezelfde conclusie kan komen.
Alle opnames en berekeningen worden uitgevoerd volgens het opnameprotocol van de overheid. Het afmelden van een energielabel gebeurt in EP-online, het registratiesysteem van de RVO, via e-Herkenning. Daarnaast worden adviezen steekproefsgewijs geaudit door een certificaathouder. In dit geval gebeurt dat door BuildingLabel, die controleert of de opnames volledig, correct en volgens de regels zijn uitgevoerd. Juist die combinatie van protocol, bewijsvoering en audit maakt het systeem betrouwbaar.
Leren van de bouwpraktijk
Wat het werk volgens Sander extra interessant maakt, is het moment van oplevering zelf. “Je ziet wat er bedacht is in het ontwerp en hoe dat uiteindelijk is gerealiseerd.” Voor Nieck had het project nog een extra dimensie: hij was eerder betrokken bij het uitwerken van het concept van de Horizon-woningen. Op de bouwplaats ontstond een inhoudelijk gesprek met de uitvoerder over details in de uitvoering. Dat soort gesprekken leveren vaak waardevolle inzichten op voor volgende projecten.
Nieuwe stap in dienstverlening
Met deze eerste afmeldingen bouwt Vibes verder aan een bredere dienstverlening rondom energieprestatie, kwaliteitscontrole en regelgeving. De kennis en certificering zijn aanwezig om opdrachtgevers te ondersteunen bij onder andere:
- het afmelden van energielabels
- controle van energieprestatie bij oplevering
- toetsing binnen de Wet kwaliteitsborging (Wkb)
Heb je een vraag over het afmelden van energielabels of over kwaliteitscontrole binnen projecten? Neem gerust contact op met het team van Vibes.