Van ontwerp naar werkelijkheid: hoe een school virtueel gebouwd wordt

Projectgegevens

  • IKC Het Erf
  • Veenendaal
  • Rots Bouw
  • KAM en Olof Architects
  • Geerts elektrotechniek en ZON-ECN
  • Goes Engineers
  • UO

De bouw van een school begint niet op de bouwplaats, maar op het scherm. Lang voordat de eerste paal de grond in gaat, staat het gebouw al volledig overeind — digitaal. Voor het nieuwe Integraal Kindcentrum Het Erf in Veenendaal, een project van Rots Bouw, werkt Thijs Hajee samen met verschillende partners aan precies dat proces. Zijn taak: zorgen dat een ontwerp niet alleen mooi is op papier, maar ook daadwerkelijk gebouwd kan worden. “Wij bouwen het gebouw eigenlijk eerst virtueel,” vertelt Thijs. “Zo kunnen we zien of alles past voordat iemand op de bouwplaats met een slijptol staat.” Juist dat proces — het vertalen van ontwerp naar een gebouw dat écht gebouwd kan worden — is waar voor hem de uitdaging zit. Het gaat niet alleen om het modelleren, maar om het samenbrengen van disciplines en details.

Van ontwerp naar uitvoeringsgereed
Het project startte voor Vibes in het najaar van 2025. Het architectonisch ontwerp lag er al, maar moest nog vertaald worden naar een uitvoeringsgereed model. Dat betekent: controleren, detailleren en afstemmen met alle betrokken partijen. Thijs werkt samen met Dion van Hesteren en Ben Toebes van Rots Bouw, Goes Engineers (constructeur) en de installateurs Geerts Elektrotechniek en ZON-ECN. En binnen Vibes stond Nivin Mizouri hem bij. “Op papier kan veel,” zegt hij. “Maar in de praktijk moeten al die onderdelen — constructie, installaties, gevel, staal — ook echt in elkaar passen.” In het digitale model wordt dat stap voor stap gecontroleerd.

Samen puzzelen
Het digitale model is een plek waar alles samenkomt. Leveranciers en co-makers vullen hun informatie aan, waardoor stap voor stap een compleet virtueel gebouw ontstaat. “Wij scheppen de randvoorwaarden,” zegt Thijs. “Daarna moeten de co-makers hun onderdelen daarin laten passen. Dat is een puzzel die je samen oplost.” Het gaat daarbij om de knooppunten en details. Zo kan bijvoorbeeld een ventilatiekanaal precies uitkomen op een plek waar volgens de constructie een balk zit. In het model wordt dat meteen zichtbaar. “Als je dat pas op de bouw ontdekt, wordt het improviseren. In het model kunnen we het rustig oplossen.” In het model zijn zaken te zien die anders pas tijdens de bouw worden ontdekt. Thijs:  “Bijvoorbeeld een vleermuiskast die precies op een houten stijl zou uitkomen. In het model kunnen we hem dan een paar centimeter opschuiven. Dat scheelt straks een hoop gedoe.” Door zaken vooraf in het model te testen, kunnen oplossingen worden gevonden voordat het op de bouw mis kan gaan. “Dat is precies waar de meerwaarde zit,” zegt Thijs. “Samen oplossen, samen afstemmen, en daardoor een gebouw krijgen dat voorspelbaar en uitvoerbaar is.”

Tot op de millimeter
Sommige uitdagingen zitten in onverwachte details. Neem bijvoorbeeld het metselwerk van de gevel. Door de vorm van het gebouw en het gewenste gevelbeeld moesten speciale vormstenen worden ontworpen. “Het lijkt misschien simpel metselwerk,” zegt Thijs, “maar door de hoeken en patronen moet je heel precies uitwerken hoe elke steen komt te liggen.” Daarom worden zelfs die vormstenen digitaal gemodelleerd, zodat ze exact geproduceerd kunnen worden en met de tekeningen die Thijs aanlevert kunnen de metselaars op de bouw weten waar elke steen hoort.

Van model naar gebouw
“Veel mensen zien straks alleen het gebouw dat er staat,” zegt Thijs. “Maar daarvoor is er al een heel traject geweest waarin we samen met leveranciers en co-makers een virtueel gebouw hebben opgebouwd.” Volgens hem is dat precies de insteek die hij met dit artikel wil laten zien: hoe samenwerking op detailniveau leidt tot een beter uitvoerbaar ontwerp en uiteindelijk een voorspelbaar, soepel bouwproces. “Door samen te werken in het model, voorkom je fouten, bespaar je tijd en creëer je overzicht,” besluit Thijs. “Dat is wat voor mij het vak zo mooi maakt.” Voor collega Nivin was dit project bovendien een bijzondere start. Zij modelleerde een groot deel van het project. “Ze is heel nauwkeurig,” zegt Thijs. “Ze stelt vragen: waarom doen we iets zo, kan het ook anders? Dat geeft mij veel vertrouwen. Zeker als iemand net begint is dat mooi om te zien.”